Pomnik Matki Bożej Miłosiernej w Konotopiu
Fot. Pko, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Gmina Kikół

Pomnik Matki Bożej Miłosiernej w Konotopiu

Najwyższy pomnik maryjny w Europie wyrósł z 58-centymetrowej figurki ukrytej przed Niemcami

ok. 1 godz. Dostępne dla zwiedzających 4/4 kryteriów Teren przy sanktuarium; brak potwierdzonych informacji o dostępie do tarasu w koronie — zalecany kontakt z parafią
Nawiguj

Jeśli jechałeś drogą krajową nr 10 między Toruniem a Lipnem, prawdopodobnie widziałeś ją z daleka. To pomnik Matki Bożej Miłosiernej w Konotopiu (gmina Kikół, powiat lipnowski), który ma 55,6 metra wysokości. Sama postać Maryi mierzy 40,6 metra, a cokół w kształcie korony 15 metrów. Wikipedia nazywa go najwyższym monumentem maryjnym w Europie. Poświęcono go 15 sierpnia 2026 roku.

58 centymetrów, od których wszystko się zaczęło

Historia tego miejsca zaczyna się od bardzo skromnej figury. Parafia w Kikole opisuje, że właściciel majątku Konotopie, ewangelik o nazwisku Szmakfefer, poruszony wydarzeniem związanym ze swoją córką, zbudował przy drodze murowaną kapliczkę. Na blasze w fundamencie wyryto rok 1855. Polska Wikipedia podaje rok 1885, więc daty w źródłach się różnią. Szczegółów wydarzenia z córką parafia nie podaje.

W kapliczce umieszczono lipową figurę Matki Bożej Bolesnej o wysokości 58 cm i szerokości 32 cm. Maryja w koronie siedzi z ciałem Jezusa zdjętym z krzyża. Autor jest nieznany. Parafia mówi o dziele ludowego rzeźbiarza. W latach 1937–1938 proboszcz Kikoła ks. Wojciech Wolski zbudował obok większą kaplicę, w której można było odprawiać msze.

Figura, którą ukryto przed Niemcami

29 listopada 1939 roku Niemcy zniszczyli obie kaplice w Konotopiu. Figurkę uratowali Szczepan Olkowski i Jan Nowatkowski z pobliskiej wsi Grodzeń. W styczniu 1940 roku ks. Tadeusz Szmidt przeniósł ją do Kikoła i ukrył najpierw w kaplicy na cmentarzu, a potem w domu parafialnym. Po wojnie trafiła do kościoła parafialnego w Kikole.

Do Konotopia wróciła dopiero po kilkunastu latach. W 1948 roku ks. Wolski zbudował nową kapliczkę, a w 1958 roku ks. Bolesław Babinowski wykończył jej wnętrze. 15 września 1958 roku, na polecenie biskupa włocławskiego Antoniego Pawłowskiego, figurka uroczyście wróciła na swoje miejsce. W 2014 roku obie figury przeszły prace konserwatorskie.

Rodzina Karkosików związała się z sanktuarium wcześniej, niż powstał pomnik. W 2010 roku zapadła decyzja o budowie nowego kościoła, ufundowanego przez państwa Karkosików jako wotum wdzięczności za beatyfikację Jana Pawła II. 30 czerwca 2011 roku poświęcił go biskup Wiesław Alojzy Mering.

Wotum za ocalone życie

Monument ma bardziej osobisty powód. Roman Karkosik, przedsiębiorca i fundator pomnika, kilka lat wcześniej przeszedł ciężki udar i po operacjach przez dwa tygodnie walczył o życie. Jego żona Grażyna mówiła tygodnikowi Wprost: „Ten pomnik to jest podziękowanie, bo mój mąż nie powinien żyć. Tak mówili lekarze, a on żyje”. Pomysł, jak dodała, przyszedł nagle, „takie natchnienie”.

Budowę zainaugurowano 12 marca 2025 roku uroczystością z dokumentem fundacyjnym. Pomnik zbudowano z betonu ze zbrojeniem stalowym. Rzeźbiarzem jest Adam Jakub Matejkowski, który pracował razem ze swoimi uczniami Krzysztofem Skórą i Markiem Pursem, a Wprost jako projektanta wymienia także Aleksandra Skórskiego. Maryja stoi ze wzrokiem skierowanym w dół i lekko rozłożonymi rękami, w geście zaproszenia. Według angielskiej Wikipedii rzeźbiarz wzorował rysy twarzy na swojej żonie, a jej wyraz na uśmiechu swojej jedenastoletniej córki. Wewnątrz korony urządzono taras widokowy.

Pomnik odsłonięto i poświęcił go biskup włocławski Krzysztof Wętkowski w sobotę 15 sierpnia 2026 roku, w uroczystość Wniebowzięcia NMP. Wśród gości był Lech Wałęsa, a nad monumentem krążyły dwa śmigłowce, z których sypano płatki róż. Angielska Wikipedia dodaje, że to najwyższa statua w Unii Europejskiej. Najwyższa figura maryjna świata, Matka Całej Azji na Filipinach, ma 98 metrów.

Praktycznie

Pomnik stoi przy sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Konotopiu, bezpośrednio przy DK10, więc trudno go przeoczyć. Odpust jest co roku w pierwszą niedzielę po 8 września. Msze w sanktuarium odprawiane są w niedziele od maja do października o 16:00, a od 15 sierpnia 2026 roku także w soboty o 11:30 (stan z października 2026, sprawdź na stronie parafii Kikół). Godzin otwarcia tarasu ani zasad wejścia nie znaleźliśmy w źródłach, więc przed wyjazdem zapytaj w parafii. Na obejrzenie pomnika i sanktuarium wystarczy około godziny.

Z Konotopia jest niedaleko do pałacu w Kikole, gdzie bywał młody Fryderyk Chopin.

Dlaczego to zabytkowa perełka

  • Ma historię do opowiedzenia
  • Nie ma go w topce przewodników
  • Warto zboczyć z trasy
  • Budzi emocje

Źródła

  • Parafia Kikół — Sanktuarium Matki Boskiej Bolesnej w Konotopiu — https://parafiakikol.pl/nasza-parafia/sanktuarium-matki-boskiej-bolesnej-w-konotopiu/<br />
  • Wikipedia — Pomnik Matki Bożej Miłosiernej w Konotopiu — https://pl.wikipedia.org/wiki/Pomnik_Matki_Bo%C5%BCej_Mi%C5%82osiernej_w_Konotopiu<br />
  • Wikipedia (EN) — Our Lady of Mercy monument, Konotopie — https://en.wikipedia.org/wiki/Our_Lady_of_Mercy_monument,_Konotopie<br />
  • Wprost — Konotopie: odsłonięto najwyższy w Europie pomnik Matki Boskiej — https://www.wprost.pl/kraj/12415491/konotopie-odslonieto-najwyzszy-w-europie-pomnik-matki-boskiej-ma-556-m.html
Pomnik Matki Bożej Miłosiernej w Konotopiu
Fot. Pko, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons