Miejsce pamięci

Mogiła ok. 174 Żydów na cmentarzu w Śliwicach — 16 lutego 1945

Śliwice 16 lutego 1945 ok. 174 osoby, w tym wiele kobiet Cmentarz parafialny — brak potwierdzonych informacji o nawierzchni alejek
Nawiguj

Na cmentarzu parafialnym w Śliwicach znajduje się wspólny grób oznaczony jako „Ofiary wojny 45”. Spoczywa w nim około 174 Żydów — w tym wiele kobiet — zamordowanych w lutym 1945 roku, na kilka dni przed nadejściem frontu.

16 lutego 1945

Według karty Muzeum Borów Tucholskich i ewidencji miejsc pamięci gminy Śliwice więźniów przywieziono transportem z kierunku Grudziądza i pędzono dalej pieszo. Część z nich umierała w drodze z wycieńczenia; osłabionych dobijano. 16 lutego 1945 roku esesmani rozstrzelali około 174 osoby nad drogą ze Śliwic do Czerska. Kilku więźniom udało się uciec nocą do lasu.

Zbrodnia wydarzyła się w ostatnich dniach okupacji. Według przewodnika powiatu tucholskiego jednostki Armii Czerwonej zajęły Śliwice 18 lutego 1945 roku, czyli dwa dni później.

Po odejściu Niemców miejscowa ludność pochowała zamordowanych we wspólnym grobie na cmentarzu w Śliwicach.

Czego nie wiemy

Dostępne nam źródła nie podają, z jakiego obozu lub getta pochodziła kolumna, ani nazwisk ofiar. W tym okresie przez Pomorze prowadzono ewakuacyjne marsze więźniów, m.in. z obozu Stutthof i jego podobozów, ale nie znaleźliśmy dokumentu, który wprost łączyłby z nimi zbrodnię w Śliwicach — dlatego tego nie przesądzamy.

Upamiętnienie

Wspólny grób „Ofiary wojny 45” na cmentarzu parafialnym w Śliwicach; ujęty w ewidencji Miejsc Pamięci Narodowej gminy Śliwice.

Źródła

  • Muzeum Borów Tucholskich — portal „Borowiackie Szlaki” — Grób masowy „Ofiary wojny 45” na cmentarzu w Śliwicach — https://portal.tucholski.pl/asp/grob-masowy-ofiary-wojny-45-na-cmentarzu-w-sliwicach,78,artykul,1,65
  • Gmina Śliwice — Miejsca Pamięci Narodowej — https://www.sliwice.pl/strona/gmina/637-miejsca-pamieci-narodowej
  • Starostwo Powiatowe w Tucholi — Bory Tucholskie. Przewodnik turystyczny po powiecie tucholskim (2021) — https://portal.tucholski.pl/asp/pliki/2021/07/przewodnik-turystyczny-tuchola-web.pdf
Gmina Śliwice