Łysy Młyn i Dęby Marianowskie — młyn bez gwoździ i dęby nad Wartą
Fot. MOs810 (2013), CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Gmina Suchy Las

Łysy Młyn i Dęby Marianowskie — młyn bez gwoździ i dęby nad Wartą

Zrekonstruowany XV-wieczny młyn wodny z centrum ochrony pachnicy i leśna pętla do ponad dwustuletnich dębów

45 min (ścieżka wokół stawu); 2,5–3 godz. (pętla do Dębów Marianowskich) Dostępne dla zwiedzających 3/4 kryteriów Parking i strefa wypoczynku dostępne; pomieszczenia ośrodka nieprzystosowane dla osób z niepełnosprawnościami; leśne drogi bywają piaszczyste
Nawiguj

Między Radojewem a Biedruskiem, na skraju poligonu, stoi nad stawem drewniany młyn wodny. To rekonstrukcja młyna z XV wieku, zbudowana w 2011 roku bez użycia gwoździ. Działa w nim Ośrodek Edukacji Leśnej „Łysy Młyn” Nadleśnictwa Łopuchówko z Centrum Ochrony Pachnicy Dębowej. Stąd prowadzi 10-kilometrowa leśna pętla nad Wartą, do kilkudziesięciu ponad dwustuletnich Dębów Marianowskich.

Młyn odtworzony bez gwoździ

Nadleśnictwo Łopuchówko otworzyło ośrodek w lipcu 2011 roku w leśnictwie Marianowo, na obszarze Natura 2000 „Biedrusko” (PLH300001). Budynek to XV-wieczny drewniany młyn wodny, zrekonstruowany zgodnie z dawną techniką: bez gwoździ, z zachowaniem dawnej bryły i konstrukcji. Rekonstrukcję sfinansowało nadleśnictwo ze wsparciem funduszy Europejskiego Obszaru Gospodarczego. W 2011 roku obiekt wygrał ogólnopolski konkurs „Modernizacja Roku” w kategorii obiektów edukacyjnych. Przewodnik gminy Suchy Las nazywa go jedynym działającym drewnianym młynem w Wielkopolsce.

Skąd nazwa, nikt już nie pamięta. Przewodnik gminy przytacza przypuszczenie, że był tu kiedyś Lisi Młyn, a nazwa zmieniła się przy tłumaczeniu na niemiecki i z powrotem na polski. To tylko domysł, bez potwierdzenia w dokumentach.

Pachnica dębowa, laboratorium i ścieżka wokół stawu

Ośrodek ma przede wszystkim chronić i pokazywać przyrodę starych dębów. Mieści się w nim Centrum Ochrony Pachnicy Dębowej. To chroniony chrząszcz żyjący w dziuplach starych drzew liściastych. Samiec w okresie godowym wydziela zapach podobny do moreli, którym wabi samice. Do szukania larw pachnicy używa się specjalnie szkolonych psów. Dorosłe chrząszcze można spotkać w ciepłe, słoneczne dni lipca i sierpnia. W młynie jest też stała ekspozycja o roli martwego drewna w lesie, leśne laboratorium z 17 stanowiskami mikroskopowymi i pracownia entomologiczna.

Wokół stawu młyńskiego prowadzi ścieżka dydaktyczna „Rola wody w przyrodzie”. Ma 1,5 km i 12 przystanków, od obiegu wody po bioindykatory i płazy. Kładki między rozlewiskami rozebrano z powodu złego stanu technicznego. Przy ścieżce jest ogródek z wyrzeźbioną w drewnie pszczołą-gigantem, hotelem dla owadów i bylinami miododajnymi.

Dęby Marianowskie nad Wartą

Z parkingu przejściem pod drogą wchodzi się do lasu, na pętlę wytyczoną w ramach projektu „Wolność jest w naturze”. Przewodnik gminy podaje 10 km, a trasa biegowa ma warianty 9 i 4 km. Ścieżka biegnie wzdłuż Warty, częściowo Nadwarciańskim Szlakiem Rowerowym, i doprowadza do skupiska starych dębów szypułkowych zwanych Dębami Marianowskimi. Rosną w oddziałach leśnych 202a–c leśnictwa Marianowo. Ich liczbę i wymiary źródła podają różnie. Przewodnik gminy pisze o ponad 90 pomnikowych dębach o obwodach powyżej 3 metrów, a kilku nawet powyżej 4 metrów. Portal ebiedrusko.pl mówi o kilkudziesięciu dębach, z których wiele ma ponad 5 metrów obwodu. Wiek obu źródła szacują na ponad 200 lat. Część dębów jest siedliskiem pachnicy.

Wczesną wiosną i późną jesienią, zanim drzewa się zazielenią, widać z trasy klasztor cysterek w Owińskach po drugiej stronie rzeki. Przy wodzie spotyka się ślady bobrów, czyli pnie podgryzione w kształt klepsydry. To Obszar Chronionego Krajobrazu Biedrusko, w którym występują m.in. rosiczka okrągłolistna, długosz królewski, czajka i żmija zygzakowata.

Praktycznie

Łysy Młyn leży przy ul. Poznańskiej 2B w Biedrusku (gmina Suchy Las, powiat poznański), przy drodze powiatowej Radojewo–Biedrusko. Ma parking leśny na ponad 30 samochodów, około 300 m od budynku. Dojedziesz tu autobusami linii 911 i 348. Ścieżka i strefa wypoczynku przy parkingu są dostępne bezpłatnie. Zajęcia w ośrodku są dla grup zorganizowanych, od poniedziałku do piątku w godz. 8:00–15:00, po wcześniejszej rezerwacji (tel. 61 812 21 77). Pomieszczenia nie są przystosowane dla osób z niepełnosprawnościami. Na ścieżkę wokół stawu wystarczy 45 minut, a na pętlę do Dębów Marianowskich 2,5–3 godziny pieszo. Latem leśne drogi bywają piaszczyste. Wstęp na poligon jest zakazany, więc trzymaj się oznakowanych tras.

Niedaleko jest pałac w Biedrusku, a przez kładkę w Owińskach dojdziesz do wieży widokowej nad Wartą.

Dlaczego to zabytkowa perełka

  • Ma historię do opowiedzenia
  • Nie ma go w topce przewodników
  • Warto zboczyć z trasy
  • Budzi emocje

Źródła

  • Nadleśnictwo Łopuchówko — Ośrodek Edukacji Leśnej „Łysy Młyn” — https://lopuchowko.poznan.lasy.gov.pl/oel-lysy-mlyn
  • Wikipedia — Ośrodek Edukacji Leśnej Łysy Młyn — https://pl.wikipedia.org/wiki/O%C5%9Brodek_Edukacji_Le%C5%9Bnej_%C5%81ysy_M%C5%82yn
  • Gmina Suchy Las — Weekendownik. Przewodnik turystyczny po gminie Suchy Las (2022) — https://visitpoznan.pl/storage/editor/weekendownik-przewodnik-turystyczny-po-gminie-suchy-las-2022.pdf
  • Gmina Suchy Las — Pomniki przyrody — https://www.suchylas.pl/pomniki-przyrody/
  • ebiedrusko.pl — Dębowym szlakiem (17.06.2022) — https://ebiedrusko.pl/aktualnosci/debowym-szlakiem/
Łysy Młyn i Dęby Marianowskie — młyn bez gwoździ i dęby nad Wartą
Fot. MOs810 (2013), CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons