Dwa kościoły w Ostrowitem — gotyk z XIII wieku i świątynia kolonistów z Wołynia
W Ostrowitem, kilka kilometrów na północny zachód od Golubia-Dobrzynia, niespełna 200 metrów od siebie stoją dwa kościoły z dwóch różnych światów. Pierwszy to gotycka świątynia z przełomu XIII i XIV wieku, z kamienia i cegły, z renesansowymi szczytami. Drugi to neobarokowy kościół z baniastym hełmem, zbudowany w latach 1907–1908 dla niemieckich kolonistów, którzy przyjechali tu z Wołynia. Dziś stoi pusty i niszczeje.
Gotycki kościół św. Marii Magdaleny
Według Narodowego Instytutu Dziedzictwa kościół wzniesiono w latach 1276–1310. Ucierpiał w wojnach z zakonem krzyżackim i około połowy XV wieku go odbudowano. Dolne partie ścian nawy są z kamienia, górne z cegły, a od zachodu przylega do niej kwadratowa wieża.
Na przełomie XVI i XVII wieku kościół przebudowano w duchu późnego renesansu. Wieża dostała ażurową attykę, a gotyckie schodkowe szczyty zastąpiono arkadkowymi. Około 1900 roku świątynię odnowiono i regotycyzowano, przywracając oknom ostrołuczny kształt. Kolejny remont przeprowadzono w latach 1966–1967. W środku jest drewniany strop belkowy, a przyziemie wieży nakrywa sklepienie krzyżowe.
Kościół dla kolonistów z Wołynia
Drugi kościół powstał po parcelacji dawnego majątku ostrowickiego. Między majem 1907 a styczniem 1908 roku zbudowano go dla ewangelików, przeważnie kolonistów niemieckich przybyłych z Wołynia, który należał wtedy do Rosji. Parafia podlegała superintendenturze w Wąbrzeźnie Ewangelickiego Kościoła Unijnego.
Kościół zbudowano w stylu neobarokowym i zwieńczono baniastym hełmem. Obok stoją zabytkowe budynki mieszkalne i gospodarcze pastora, czyli dawna pastorówka. Świątynia nie ma już pierwotnego wyposażenia. W 2007 roku była już opuszczona, a jej stan techniczny jest zły.
Praktycznie
Ostrowite leży w gminie Golub-Dobrzyń (powiat golubsko-dobrzyński, woj. kujawsko-pomorskie), około 7 km na północny zachód od Golubia-Dobrzynia. Kościół św. Marii Magdaleny jest czynnym kościołem parafialnym, a NID zaznacza, że budynek ogląda się z zewnątrz. Do wnętrza najłatwiej wejść przy okazji nabożeństw. Kościół poewangelicki oglądaj wyłącznie z zewnątrz i nie wchodź do środka, bo budynek jest w złym stanie technicznym. Na oba kościoły wystarczy około 45 minut.
Dlaczego to nie zabytkowa perełka
Kościół parafialny otwierany głównie na nabożeństwa, a poewangelicki jest opuszczony i można go oglądać tylko z zewnątrz — brak pełnej fizycznej dostępności.
Źródła
- Kościół par. pw. św. Marii Magdaleny w Ostrowitem — zabytek.pl (NID) — https://zabytek.pl/en/obiekty/ostrowite-kosciol-par-pw-sw-marii-magdaleny
- Kościół św. Marii Magdaleny w Ostrowitem — Wikipedia — https://pl.wikipedia.org/wiki/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_%C5%9Bw._Marii_Magdaleny_w_Ostrowitem
- Kościół poewangelicki w Ostrowitem — Wikipedia — https://pl.wikipedia.org/wiki/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_poewangelicki_w_Ostrowitem
- Ostrowite (powiat golubsko-dobrzyński) — Wikipedia — https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostrowite_(powiat_golubsko-dobrzy%C5%84ski)