Klasztor karmelitów w Trutowie — kościół bez fasady i ambona w kształcie łodzi
W Trutowie, kilka kilometrów na północny zachód od Kikoła, stoi barokowy zespół klasztorny karmelitów z XVIII wieku. Kościół św. Anny jest tak zrośnięty z klasztorem, że nie ma własnej fasady. Nad bramą cmentarza prorok Eliasz odjeżdża w ognistym wozie, a wnętrze zdobi rokokowa ambona w kształcie łodzi. Karmelici, wygnani przez carat po powstaniu styczniowym, wrócili tu w 1946 roku.
Wieś zapisana zakonnikom
W 1717 roku Jan Rętfiński, do którego rodziny należało Trutowo, zapisał wieś karmelitom pod warunkiem, że zbudują w niej klasztor i kościół. Zapis poświadczył biskup Ludwik Załuski. Jeszcze w latach 1717–1718 stanęła drewniana kaplica, ale z murowanym kościołem trzeba było poczekać. Bratankowie fundatora próbowali unieważnić zapis i budowa ruszyła dopiero w 1732 roku.
Kościół powstał w latach 1732–1738, a po 1740 roku dobudowano klasztor. Konsekrował go w kwietniu 1770 roku Jan Dembowski. W 1863 roku, w ramach represji po powstaniu styczniowym, władze carskie usunęły karmelitów z Trutowa. Zakon odzyskał kościół i klasztor dopiero w 1946 roku.
Kościół bez fasady
Kościół jest jednonawowy i połączony z klasztorem tak, że nie ma głównej fasady. W budynek klasztoru wbudowano kwadratową wieżę z zegarem, nakrytą barokowym hełmem z ośmioboczną latarnią. Do kościoła przylega ogrodzony cmentarz. Brama przy wejściu ma płaskorzeźbę proroka Eliasza w ognistym wozie.
Wnętrze jest barokowe i rokokowe. Polichromia, prawdopodobnie z 1738 roku i przemalowana w 1960 roku, pokazuje sceny z dziejów karmelitów i ich świętych. W ołtarzu głównym jest XVIII-wieczny obraz św. Anny z małą Maryją. Rokokowa ambona w kształcie łodzi z trzeciej ćwierci XVIII wieku ma na koszu sceny kazania z łodzi i powołania rybaków, a pod nią stoi barokowa chrzcielnica. Zespół jest w rejestrze zabytków od 1981 roku.
Praktycznie
Trutowo leży w gminie Kikół (powiat lipnowski, woj. kujawsko-pomorskie). Klasztor należy do karmelitów, więc kościół najłatwiej zobaczyć przy okazji nabożeństw albo po kontakcie z klasztorem. Na kościół i obejście zespołu wystarczy około 45 minut. Wizytę dobrze połączyć z pałacem w Kikole.
Dlaczego to nie zabytkowa perełka
Kościół klasztorny otwierany głównie na nabożeństwa; zwiedzanie wnętrza wymaga kontaktu z klasztorem.
Źródła
- Kościół św. Anny w Trutowie — Wikipedia — https://pl.wikipedia.org/wiki/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_%C5%9Bw._Anny_w_Trutowie
- Trutowo — Urząd Gminy Kikół (archiwum) — https://web.archive.org/web/20120906022826/http://www.kikol.pl/index.php/ciekawe-miejsca/66-trutowo