Szachulcowy kościół w Kołczynie i dąb przyjaźni polsko-niemieckiej
Jeśli jedziesz przez błota nadwarciańskie na południe od Gorzowa, w Kołczynie zobaczysz szachulcowy kościółek z drewnianą dzwonnicą obok, a pod nim dąb, który ma w sobie więcej polityki, niż się z zewnątrz wydaje. To świątynia budowana dla osadników osuszających bagna, a dziś miejsce, gdzie dawni i obecni mieszkańcy wsi posadzili wspólne drzewo.
Kościół dla osadników znad Warty
Kościół św. Stanisława Kostki wzniesiono jako ewangelicki, z muru pruskiego, dla osadników zasiedlających osuszone błota nadwarciańskie. Data nie jest pewna: artykuł o kościele podaje około 1772 roku, a opis zabytku w artykule o wsi — rok 1776. Sygnaturka na kalenicy pochodzi z 1869 roku.
Po II wojnie światowej świątynię przejęli katolicy, a parafia w Kołczynie powstała w 1946 roku. Budynek przeszedł jednak sporo zmian: po pożarze w latach 50. XX wieku odbudowano go, w 1954 roku dobudowano murowaną zakrystię i kruchtę, które zaburzyły pierwotną bryłę. W latach 70. wymieniono mniej więcej połowę szkieletu ścian i postawiono nową więźbę dachową.
Co zobaczysz na miejscu
Budowla stoi na planie prostokąta o wymiarach 20,5 na 10,5 metra, a nad nawą rozpościera się pozorne sklepienie odcinkowe oparte na drewnianych podporach. Wyposażenie jest skromne, ale warto zerknąć na XIX-wieczny prospekt organowy firmy W. Grüneberg ze Szczecina, neogotycką chrzcielnicę i rzeźbę anioła chrzcielnego z pierwszej połowy XVIII wieku.
Obok kościoła stoi wolnostojąca dzwonnica: drewniana, oszalowana, z końca XVIII lub początku XIX wieku, na ceglanym cokole, z dachem czterospadowym i latarnią. Wyremontowano ją w 2009 roku, a oryginalne dzwony się zachowały.
Dąb przyjaźni i nagrobek pastora
Na placu przy kościele znajdziesz kamień pamiątkowy z 2007 roku i dąb przyjaźni polsko-niemieckiej. Posadzili go obecni oraz przedwojenni mieszkańcy wsi przy okazji pierwszego oficjalnego spotkania, które 9 lipca 2006 roku zorganizowali powiat sulęciński i Heimatkreis Oststernberger. Na kamieniu widnieje cytat z Listu do Galatów: „Jeden drugiego brzemiona noście”. Stoi tu też kamień nagrobny pastora Fritza Wilskiego (1812–1867) oraz figura maryjna z tablicą z kwietnia 2006 roku, upamiętniająca 60-lecie parafii.
Praktycznie
Kołczyn leży w gminie wiejskiej Krzeszyce, w powiecie sulęcińskim (woj. lubuskie). Kościół i dzwonnicę obejrzysz z zewnątrz w kilkanaście minut; na zwiedzanie wnętrza pytaj parafię, bo kościół działa jako parafialny i godziny nabożeństw mogą się zmieniać. Przed wizytą sprawdź aktualne informacje na stronie diecezji.
Dlaczego to nie zabytkowa perełka
Znany lokalnie kościół parafialny, mocno przebudowany w XX wieku — nie spełnia progu „nieoczywiste” i „warto zboczyć z trasy”.
Źródła
- Wikipedia: Kościół św. Stanisława Kostki w Kołczynie — https://pl.wikipedia.org/wiki/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_%C5%9Bw._Stanis%C5%82awa_Kostki_w_Ko%C5%82czynie
- Wikipedia: Kołczyn (województwo lubuskie) — https://pl.wikipedia.org/wiki/Ko%C5%82czyn_(wojew%C3%B3dztwo_lubuskie)
- Diecezja zielonogórsko-gorzowska: parafia w Kołczynie — http://www.diecezja.zgora.pl/parafia,773,kolczyn,sw_stanislawa_kostki.html