Młyn z 1826 roku, który mielił do 1992 — Zagroda Młyńska w Bogdańcu
Jeśli jedziesz drogą wojewódzką nr 132 z Gorzowa w stronę Kostrzyna, tuż za miastem trafisz na wieś, w której mąkę mielono jeszcze w latach 90. XX wieku. Zagroda Młyńska w Bogdańcu to szachulcowy młyn z 1826 roku, dziś oddział Muzeum Lubuskiego im. Jana Dekerta, z wystawami o młynarstwie i dawnej wsi.
Młyn, który mielił do 1992 roku
Młyn Górny (niem. Obermühle) stanął w 1826 roku jako budowla szkieletowa, drewniano-ceglana, z dachem naczółkowym. Napędzało go koło wodne, które poruszała woda rzeczki Bogdanki; później zastąpiła je turbina wodna. W 1936 roku dołożono silnik spalinowy, a w 1939 elektryczny. Do 1945 roku młyn należał do rodziny Wolf i Werke, po wojnie był młynem gromadzkim i pracował do 1992 roku.
Od młyna do muzeum
W 1984 roku Urząd Gminy Bogdaniec przekazał młyn Muzeum Lubuskiemu w Gorzowie. Muzeum planowało tu skansen budownictwa wiejskiego wsi dolnowarciańskiej, a w budynkach urządziło ekspozycje Działu Etnograficznego. Zagroda była zamknięta od 2008 roku, gdy inspektor nadzoru budowlanego wyłączył ją z użytkowania z powodu złego stanu technicznego. Trwający trzy i pół roku remont zakończył się we wrześniu 2023 roku: wzmocniono fundamenty, odbudowano konstrukcję szachulcową, wymieniono dach, a odtworzono drewniane koło napędowe i kanał młyński.
Co zobaczysz w środku
Ekspozycja pokazuje rozwój technik mielenia, z oryginalnymi żarnami i kamieniami młyńskimi. W dawnych zabudowaniach gospodarczych mieszczą się wystawy „Rzemiosło wiejskie” oraz o hodowli i rolnictwie, a zaaranżowane mieszkanie młynarza z przełomu XIX i XX wieku pokazuje kuchnię, pokój gościnny i sypialnię. Na dziedzińcu stoją odnowione maszyny rolnicze i wozy oraz piec chlebowy, w którym urządza się pokazy wypieku. Wcześniejsza wystawa „Młynki we młynie” liczyła ponad 150 obiektów; sprawdź, czy nadal jest w programie.
Zagroda leży w Parku Kulturowym „Dolina Trzech Młynów”, utworzonym w 2006 roku wzdłuż doliny Bogdanki w północnej części wsi. Obok Młyna Górnego stoją dwa młyny z końca XIX wieku — Średni i Dolny. W sierpniu na terenie zagrody odbywa się od 1995 roku Lubuskie Święto Chleba.
Praktycznie
Adres: ul. Leśna 37, Bogdaniec (gmina Bogdaniec, powiat gorzowski), ok. 6 km na zachód od granic Gorzowa. Zwiedzanie z biletem lub zaproszeniem, poza dniami wstępu bezpłatnego. Godziny i ceny zmieniają się — sprawdź je na stronie muzeum lub zadzwoń: 95 751 00 07. Na spokojne obejrzenie zagrody i ekspozycji przeznacz 1–2 godziny.
Dlaczego to nie zabytkowa perełka
Znany regionalnie oddział muzeum, ale to oficjalna atrakcja, a nie miejsce nieoczywiste ani wymagające zboczenia z trasy.
Źródła
- Bogdaniec — Wikipedia — https://pl.wikipedia.org/wiki/Bogdaniec_(wojew%C3%B3dztwo_lubuskie)
- Unique monument saved: the Bogdaniec mill farm — WhiteMad — https://www.whitemad.pl/en/unique-monument-saved-the-bogdaniec-mill-farm-is-now-an-educational-site/
- Regulamin zwiedzania — Muzeum Lubuskie — https://muzeumlubuskie.pl/wp-content/uploads/2024/12/2024_Regulamin-zwiedzania-1.pdf