Kościół na kopcu przed powodzią — św. Antoni w Chwałowicach
Na błotach nadwarciańskich powodzie wracały co kilka lat, więc osadnicy zbudowali kościół na wzgórku, który sami usypali. Kościół św. Antoniego Padewskiego w Chwałowicach z 1790 roku jest szachulcowy, stoi niemal w pierwotnym kształcie i zachował znaczną część dawnego wyposażenia.
Wieś olęderska i kościół na kopcu
Chwałowice założyli w 1686 roku osadnicy olęderscy, którzy osuszali błota nadwarciańskie z inicjatywy władz miejskich Gorzowa. Kościół powstał dopiero w 1790 roku, podczas kolonizacji fryderycjańskiej, jako świątynia ewangelicka. Postawiono go na sztucznie usypanym wzgórzu, które miało chronić budowlę przed częstymi powodziami.
Wzniesiono go w technice muru pruskiego, na planie zbliżonym do kwadratu, jako salę ze stropem belkowym. Kruchtę dobudowano przy nieco dłuższym boku od strony południowo-zachodniej, a obok stanęła drewniana dzwonnica. Dach nad nawą jest czterospadowy, nad kruchtą dwuspadowy.
Od ewangelików do katolików
Do 1945 roku była to świątynia protestancka. Po wojnie wieś zasiedlili Polacy z kresów wschodnich i Wielkopolski oraz Łemkowie, a 13 czerwca 1946 roku kościół ponownie konsekrowano jako rzymskokatolicki. Dziś jest kościołem filialnym parafii w Jeninie. W 2000 roku przeprowadzono kapitalny remont: wymieniono ściany z zachowaniem konstrukcji ryglowej, założono fundamenty, odnowiono dach, strop i emporę organową.
Wyposażenie, które przetrwało
Na tle innych kościołów z tego regionu chwałowicki zachował duży zasób wcześniejszego wyposażenia. To późnobarokowy ołtarz ambonowy z końca XVIII wieku, neogotycki prospekt organowy oraz XIX-wieczne ławki, żyrandole, chrzcielnica i dzwon. Cenne są też okna, częściowo z czasu budowy, i drzwi o konstrukcji ramowo-płycinowej.
Praktycznie
Kościół stoi w Chwałowicach, w gminie Bogdaniec (powiat gorzowski). Jest wpisany do rejestru zabytków. Informacji o godzinach otwarcia wnętrza nie znaleziono — sprawdź je u parafii w Jeninie przed wyjazdem. Obejrzenie zewnętrza zajmuje około pół godziny.
Dlaczego to nie zabytkowa perełka
Dostępność wnętrza nie jest potwierdzona, a obiekt jest lokalnym zabytkiem bez rozgłosu poza regionem.
Źródła
- Kościół św. Antoniego Padewskiego w Chwałowicach — Wikipedia — https://pl.wikipedia.org/wiki/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_%C5%9Bw._Antoniego_Padewskiego_w_Chwa%C5%82owicach
- Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków — karta obiektu — http://www.lwkz.pl/monument/show/id/629