Gmina Radomin

Płonne — bohater spod Somosierry i pokój Marii Dąbrowskiej

Kościół z 1402 roku, bohater szarży pod Somosierrą i pokój, w którym Dąbrowska pisała "Noce i dnie"

30-45 minut Dostępne dla zwiedzających 4/4 kryteriów Kościół na wzniesieniu — brak potwierdzonych udogodnień
Nawiguj

Płonne w gminie Radomin to wieś, którą łatwo przejechać bez zatrzymania. W odległości spaceru są tu trzy miejsca z historią: gotycki kościół św. Jakuba, obelisk Jana Nepomucena Dziewanowskiego, jedynego Polaka wymienionego z nazwiska w biuletynie armii Napoleona po bitwie pod Somosierrą, i Góra Modrzewiowa, gdzie Maria Dąbrowska pisała „Noce i dnie”.

Kościół św. Jakuba na wzgórzu

Gotycki kościół pw. św. Jakuba Apostoła stoi na stromym wzniesieniu. Jego budowę datuje się na 1402 rok, choć w opisie Wikipedii pojawia się też ogólniejsze określenie „1 poł. XIV w.”. To ceglana świątynia, wpisana do rejestru zabytków pod numerem A/347 z 31 sierpnia 1927 roku. Przy kościele, od strony południowej, stoi obelisk Dziewanowskiego.

Wieś ma długą historię właścicieli. W 1564 roku majątek należał do Tomasza Białkowskiego, a od drugiej połowy XVIII wieku do Dziewanowskich. W Płonnem urodził się w 1759 roku Dominik Dziewanowski, generał Wojsk Polskich, który po klęsce Napoleona wrócił do kraju w 1814 roku. W 1818 roku sprzedał majątek Janowi Melchiorowi Piwnickiemu. Ten po powstaniu listopadowym stracił go na rzecz zaborcy. Od 1839 roku, po licytacji, Płonne należało do Łempickich, którzy trzymali je do 1939 roku. Z dworu zostały pozostałości zabytkowego pałacu i parku.

Somosierra i rodzina, która znała Chopinów

Jan Nepomucen Dziewanowski urodził się w 1782 roku (inne źródła podają 1781). Narodowy Instytut Fryderyka Chopina (NIFC) podaje, że około 1798 roku uczył go Mikołaj Chopin, ojciec przyszłego kompozytora. Około 1806 roku Dziewanowski wstąpił do wojska pod komendą gen. Jana Henryka Dąbrowskiego. 30 listopada 1808 roku, jako dowódca 3. kompanii 1. Pułku Szwoleżerów Gwardii, prowadził szarżę w wąwozie Somosierry pod Madrytem. Na polu bitwy z polecenia Napoleona dostał Legię Honorową. Kilka dni później zmarł w Madrycie od odniesionych ran. W biuletynie armii napoleońskiej o zdobyciu Somosierry był jedynym Polakiem wymienionym z nazwiska.

NIFC odnotowuje też, że Jan Nepomucen był bratem Juliusza Dziewanowskiego, właściciela Szafarni, stryjem Dominika „Domusia”, szkolnego przyjaciela Fryderyka, i ojcem chrzestnym starszej siostry kompozytora, Ludwiki Chopin. Rodziny Chopinów i Dziewanowskich łączyły więc bliskie więzi. Czternastoletni Fryderyk spędzał wakacje 1824 i 1825 roku w pobliskiej Szafarni, u Juliusza Dziewanowskiego. Opisujemy ją we wpisie Obory i Szafarnia.

Obelisk w Płonnem odsłonięto i poświęcono 1 sierpnia 1926 roku. Według ustaleń regionalisty publikującego na portalu szpejankowski.eu wcześniejsze opracowania błędnie podawały rok 1925. Wprowadziła je w błąd data na marmurowych tablicach, które wykonano rok przed uroczystością. Pomnik powstał staraniem działacza społecznego Adolfa Suligowskiego, przy udziale właściciela Płonnego Ludwika Łempickiego i dwóch potomków rodu Dziewanowskich. Na uroczystość przyjechał gen. dyw. Leonard Skierski jako przedstawiciel prezydenta RP.

Góra Modrzewiowa i „Noce i dnie”

Kilkaset metrów od kościoła rośnie Góra Modrzewiowa. To zespół kilkunastu modrzewi polskich na powierzchni 0,36 ha, chroniony jako pomnik przyrody. Właśnie tu tworzyła Maria Dąbrowska. Pisarka przyjeżdżała do Płonnego w latach 1925, 1926 i 1929 i wynajmowała izbę u chłopa o nazwisku Chmiel. Od 1925 roku majątkiem zarządzał jej szwagier Stanisław Hepke.

W Płonnem Dąbrowska pisała i malowała, a pracowała tu nad powieścią „Noce i dnie”. Według Wikipedii wieś stała się pierwowzorem Krępy z tej powieści. Pamiątki po pisarce gromadzi Regionalna Izba Pamięci w miejscowej szkole podstawowej. Wieś organizuje też „Serbinowskie Żniwobranie”, które nawiązuje do jej prozy.

Praktycznie

Płonne leży w gminie Radomin (powiat golubsko-dobrzyński, województwo kujawsko-pomorskie). Kościół, obelisk Dziewanowskiego i Góra Modrzewiowa są w obrębie jednej wsi, w odległości spaceru od siebie. Teren wokół kościoła i pomnik przyrody są ogólnodostępne. Kościół stoi na wzniesieniu, a udogodnień dla osób z niepełnosprawnościami nie potwierdziliśmy. Na wszystkie trzy miejsca wystarczy 30–45 minut, a z Szafarnią w jednej trasie pół dnia.

Dlaczego to zabytkowa perełka

  • Ma historię do opowiedzenia
  • Nie ma go w topce przewodników
  • Warto zboczyć z trasy
  • Budzi emocje

Źródła

  • Wikipedia — Płonne (województwo kujawsko-pomorskie) — https://pl.wikipedia.org/wiki/P%C5%82onne_(wojew%C3%B3dztwo_kujawsko-pomorskie)<br />
  • Narodowy Instytut Fryderyka Chopina — Jan Nepomucen Dziewanowski — https://greatcomposers.nifc.pl/en/chopin/catalogs/persons/6624_jan-nepomucen-dziewanowski<br />
  • Wikipedia (EN) — Battle of Somosierra — https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Somosierra<br />
  • Szpejankowski.eu — Marsylianka w Płonnem (historia obelisku, 2018) — http://www.szpejankowski.eu/index.php/ocali-od-zapomnienia/231-marsylianka-w-ponnem.html<br />
  • BIP Gmina Radomin — charakterystyka gminy — https://bip.radomin.pl/22,charakterystyka-gminy
Gmina Radomin