Bastion Filip i Brama Chyżańska — południowy róg twierdzy
Fot. Fry72 (2025), CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Klasyk okolicy

Bastion Filip i Brama Chyżańska — południowy róg twierdzy

Kostrzyn nad Odrą Warte zobaczenia, nie zabytkowa perełka Dostępne dla zwiedzających Brak potwierdzonych udogodnień — zalecany kontakt z muzeum przed wizytą.

W południowym narożniku dawnej twierdzy Kostrzyn, tam gdzie od zachodu podchodzi Odra, a od południa i wschodu woda fosy, stoi bastion Filip. Tuż obok jest odrestaurowana Brama Chyżańska i jedyny zachowany rawelin tej części twierdzy. To najłatwiejsze miejsce, by zobaczyć, jak wyglądało obwarowanie miasta, które w 1945 roku straciło niemal całą zabudowę.

Bastion z przerwami w dokumentach

Bastion zaprojektował Francesco Chiaramella w kształcie ostrokąta, ale w 1568 roku Linnari zrealizował go w formie zbliżonej do prostokąta. Powierzchnia bastionu to 1769,74 m², a jego kubatura 18 582,27 m³. Muzeum Twierdzy Kostrzyn przyznaje, że przy tym bastionie nie udało się ustalić, czy powstał z rozbudowy starszych dzieł, czy od zera — na planie twierdzy oznaczono jego status jako niepewny. Muzeum udostępnia też wirtualny spacer po bastionie.

Brama i rawelin

Brama Chyżańska znajduje się w południowo-zachodniej części twierdzy, niedaleko bastionu. W 1630 roku przed nią wzniesiono rawelin Wilhelma Augusta (August Wilhelm); na przełomie XVII i XVIII wieku dzieło rozbudowano i obmurowano. Bramę zmodernizowano w 1888 roku, w czasie II wojny światowej została zniszczona, a w latach 2007–2008 odrestaurowano ją z wykorzystaniem środków unijnych.

Praktycznie

Obiekty leżą na obrzeżu Starego Miasta w Kostrzynie nad Odrą (gmina miejska, powiat gorzowski, województwo lubuskie). Bez potwierdzonych informacji o godzinach otwarcia i udogodnieniach — zalecany kontakt z Muzeum Twierdzy Kostrzyn przed wizytą. Na oględziny bastionu, bramy i rawelinu wystarczy około godziny.

Dlaczego to nie zabytkowa perełka

To zespół fortyfikacji, a nie pojedynczy obiekt o jednoznacznej historii „do odkrycia”; znany głównie miłośnikom twierdzy.

Źródła

  • Bastion Filip — Wikipedia — https://pl.wikipedia.org/wiki/Bastion_Filip
  • Brama Chyżańska — Wikipedia — https://pl.wikipedia.org/wiki/Brama_Chy%C5%BCa%C5%84ska
  • Rdzeń twierdzy — Muzeum Twierdzy Kostrzyn — http://muzeum.kostrzyn.pl/pl/miasto-i-twierdza/rdzen-twierdzy
  • Rejestr zabytków — zabytek.pl — https://zabytek.pl/pl/obiekty/g-296681/dokumenty/PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_08_EN.244598/6
Bastion Filip i Brama Chyżańska — południowy róg twierdzy
Fot. Fry72 (2025), CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons