Kościół św. Marcina we Wrockach — gotyk budowany przez trzy stulecia
Wrocki to największa wieś w gminie Golub-Dobrzyń. Stoi w niej gotycki kościół św. Marcina, wyjątkowo okazały jak na świątynię wiejską. Budowano go etapami przez ponad sto lat: nawę pod koniec XIII wieku, prezbiterium w XIV, a masywną wieżę na początku XV. W środku wiszą dwa gotyckie dzwony, a barokowy ołtarz główny ma ponad trzysta lat.
Trzy etapy budowy w trzech stuleciach
Nie zachowały się dokumenty, które mówiłyby, kiedy dokładnie zaczęto budowę. Najstarszą częścią kościoła jest nawa z końca XIII wieku. W pierwszej połowie XIV wieku dostawiono do niej od wschodu ceglane prezbiterium zamknięte trójbocznie. Ostatni etap przypadł na początek XV wieku: od zachodu wyrosła ciężka, masywna wieża i dodano jedno przęsło nawy.
Budowniczowie łączyli kamień z cegłą, a w murach widać zendrówkę, czyli ciemną, glazurowaną cegłę. Dzięki temu łatwo odczytać na ścianach kolejne etapy prac. Kościół jest w rejestrze zabytków od 17 października 1929 roku.
Zniszczenia, odbudowy i wojenne losy parafii
Na początku XVII wieku, w czasie wojny polsko-szwedzkiej, świątynia została mocno zniszczona. Odbudowano ją, a w XVIII wieku jeszcze przebudowano. Obecny wygląd nadały jej prace z 1888 i 1925 roku.
W czasie II wojny światowej parafia straciła obu duszpasterzy. Proboszcz ks. Marcin Kownacki i wikariusz ks. Konstanty Malinowski zginęli w obozie koncentracyjnym w Dachau.
Dzwony i ołtarz
Do najstarszych zabytków w kościele należą dwa gotyckie dzwony z XV i XVI wieku. Wystrój wnętrza jest głównie barokowy, z XVII i XVIII wieku. Ołtarz główny powstał około 1700 roku. Zdobią go rzeźby patrona, św. Marcina, oraz papieża Grzegorza Wielkiego i dwóch świętych, których dziś nie potrafimy zidentyfikować.
Praktycznie
Wrocki leżą w gminie Golub-Dobrzyń (powiat golubsko-dobrzyński, woj. kujawsko-pomorskie), na północny wschód od Golubia-Dobrzynia. To czynny kościół parafialny, więc wnętrze najłatwiej zobaczyć przy okazji nabożeństw. Na obejście z zewnątrz i zajrzenie do środka wystarczy około pół godziny. Wizytę łatwo połączyć ze zwiedzaniem zamku w Golubiu.
Dlaczego to nie zabytkowa perełka
Czynny kościół parafialny, dostępny głównie w porach nabożeństw — ciekawy przystanek po drodze, ale nie osobny cel wyjazdu.
Źródła
- Kościół św. Marcina we Wrockach — Wikipedia — https://pl.wikipedia.org/wiki/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_%C5%9Bw._Marcina_we_Wrockach
- Wrocki — Wikipedia — https://pl.wikipedia.org/wiki/Wrocki
- Parafia św. Marcina we Wrockach — Diecezja Toruńska (archiwum) — https://web.archive.org/web/20110711122342/http://www.torun.opoka.org.pl/par_pokaz.php?idpar=66