Kosieczyn: kościół z belek ściętych w 1389 roku
Fot. aha (2007), CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Klasyk okolicy

Kosieczyn: kościół z belek ściętych w 1389 roku

Zbąszynek Warte zobaczenia, nie zabytkowa perełka Dostępne dla zwiedzających Brak potwierdzonych informacji o udogodnieniach — zalecany kontakt z parafią przed wizytą.
Nawiguj

Jeśli jedziesz z Babimostu w stronę Zbąszynka, w Kosieczynie stoi kościół, który bije na głowę większość drewnianych świątyń w Polsce — przynajmniej pod względem wieku. Belki jego korpusu ścięto w 1389 roku. To kościół Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w gminie Zbąszynek (powiat świebodziński), jeden z najstarszych drewnianych kościołów w kraju.

Datowanie, które przesunęło początek o kilkanaście lat

Przez długi czas zarówno polscy, jak i niemieccy badacze wiązali powstanie kościoła z rokiem 1406, kiedy erygowano parafię w Kosieczynie, i z konsekracją świątyni w 1408 roku. Do dokumentów podchodzono jednak ostrożnie. Rozstrzygnęły dopiero badania dendrochronologiczne prof. Tomasza Ważnego z 2006 roku.

Wynik: korpus nawowy i prezbiterium zbudowano z belek sosnowych w konstrukcji wieńcowej w 1389 roku. Więźba dachowa powstała z drewna ściętego w latach 1407–1416, więc datuje się ją na 1417, a wieżę dobudowano w 1431 roku. Oznacza to, że budowla poświęcona w 1408 roku to ta sama, która stoi dziś — wzniesiono ją na kilkanaście lat przed ustanowieniem parafii.

Kto stał za fundacją

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1334 roku. W latach 1396–1403 majątek należał do Macieja Wathy (Watta) z pobliskiej Nądni, a po jego śmierci odziedziczyła go wdowa Helena wraz z sześcioma synami: Piotrem, Dobrogostem, Mikołajem, Samsonem, Janem i Stanisławem. Fundację drewnianej świątyni i jej uposażenie przypisuje się właśnie rodzinie Wattów.

Co widać na miejscu

Kościół ma rzut prostokąta z prosto zamkniętym prezbiterium od wschodu; zakrystię dobudowano prawdopodobnie w XVII wieku. W prezbiterium wisi XVI-wieczny obraz Matki Bożej Królowej Świata. Obok stoi drewniana dzwonnica, polowy ołtarz z krzyżem oraz nagrobki dwóch proboszczów: Josepha Wirtha (zm. 1889) i kanonika Antoniego Sroki (1925–2004), dziekana babimojskiego.

Warto zatrzymać się przy głazie z rozłożoną księgą. Dwujęzyczny napis upamiętnia niemieckich mieszkańców, dla których Kosieczyn (Kuschten) był ojczyzną do 1945 roku, i życzy pokoju wszystkim, którzy znaleźli tu dom po tej dacie. Remont dachu w 2007 roku odsłonił w środku freski, których stan nie pozwalał ich odnowić; dalsze prace prowadzono w 2011 roku.

Praktycznie

Kosieczyn leży w gminie miejsko-wiejskiej Zbąszynek, w powiecie świebodzińskim (woj. lubuskie). Kościół jest czynną świątynią parafii pw. Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza. Godzin udostępniania wnętrza nie udało się potwierdzić w źródłach — sprawdź je na stronie parafii przed wyjazdem. Na obejrzenie bryły z zewnątrz i otoczenia wystarczy kwadrans, z wnętrzem pół godziny.

Dlaczego to nie zabytkowa perełka

Wnętrze dostępne według zasad parafii, a fizyczna dostępność nie jest potwierdzona w źródłach.

Źródła

  • Wikipedia: Kościół Świętych Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Kosieczynie — https://pl.wikipedia.org/wiki/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_%C5%9Awi%C4%99tych_Aposto%C5%82%C3%B3w_Szymona_i_Judy_Tadeusza_w_Kosieczynie
  • Parafia w Kosieczynie — https://parafiakosieczyn.pl/
  • Aleteia: badania belek kościoła w Kosieczynie — https://pl.aleteia.org/2023/08/02/wiedzieli-ze-kosciol-jest-stary-ale-kiedy-przebadali-belki-oslupieli-ze-zdumienia/
Kosieczyn: kościół z belek ściętych w 1389 roku
Fot. aha (2007), CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons