Wiejskie kościoły gminy Przytoczna — Chełmsko z 1640 roku i barokowy Goraj
Poza bazyliką w Rokitnie gmina Przytoczna ma kilka zabytkowych wiejskich kościołów. Kościół św. Kazimierza w Chełmsku powstał w 1640 roku we wsi należącej do cystersów z Bledzewa. Barokowy kościół Świętej Trójcy w Goraju źródła datują na lata 1679 i 1725. Oba leżą kilka kilometrów od Przytocznej i łatwo je połączyć w jedną objazdówkę.
Chełmsko: wieś opatów bledzewskich
Nazwa Chełmska pochodzi od dawnego słowa „chełm”, czyli wzgórze. Wieś pojawia się w dokumentach w 1390 roku. Najpierw była rycerska, a potem trafiła do cystersów z Zemska i Bledzewa i należała do nich aż do rozbiorów. W 1508 roku była siedzibą własnej parafii, a budowę pierwszego murowanego kościoła odnotowano w 1510 roku.
Obecny kościół filialny św. Kazimierza zbudowano w 1640 roku. W 1835 roku jego drewnianą wieżę zastąpiono murowaną z cegły, a w 1887 roku dobudowano kaplicę i zakrystię. Kościół jest w wojewódzkim rejestrze zabytków.
Goraj: kościół i folwark rodu Gorajskich
Goraj pojawia się w dokumentach w 1415 roku, przy sporze Janusza Gorajskiego z Dobrogostem z Szamotuł. Od nazwy wsi pochodzi szlacheckie nazwisko Gorajskich. W latach 1937–1945 władze niemieckie nazywały wieś Eibendorf.
Barokowy kościół parafialny Świętej Trójcy jest w rejestrze zabytków z datami 1679 i 1725. W tym samym rejestrze figuruje zespół folwarczny z przełomu XIX i XX wieku, czyli pozostałość dawnego założenia dworskiego. Należą do niego między innymi rządcówka, domy mieszkalne, cztery obory, stajnia, spichlerz, gorzelnia, kuźnia, waga i park krajobrazowy.
Przytoczna i inne świątynie gminy
W samej Przytocznej stoi neogotycki kościół z lat 1870–1871. W prezbiterium ma barokowy ołtarz główny i XIX-wieczny obraz Trójcy Świętej. W rejestrze zabytków gminy są też kościół św. Anny w Twierdzielewie i dawny kościół ewangelicki w Krobielewie, dziś rzymskokatolicki kościół Niepokalanego Poczęcia NMP.
Praktycznie
Chełmsko leży około 8 kilometrów na zachód od Przytocznej, a Goraj na wschód od niej. Wszystkie wsie należą do gminy Przytoczna (powiat międzyrzecki, woj. lubuskie). To czynne kościoły, więc wnętrza najłatwiej zobaczyć przy okazji nabożeństw. Na objazd Chełmska, Przytocznej i Goraja zarezerwuj około dwóch godzin.
Dlaczego to nie zabytkowa perełka
Czynne kościoły otwierane głównie na nabożeństwa; to trasa objazdowa po kilku wsiach, a nie jeden obiekt do zwiedzania.
Źródła
- Chełmsko (województwo lubuskie) — Wikipedia — https://pl.wikipedia.org/wiki/Che%C5%82msko_(wojew%C3%B3dztwo_lubuskie)
- Goraj (województwo lubuskie) — Wikipedia — https://pl.wikipedia.org/wiki/Goraj_(wojew%C3%B3dztwo_lubuskie)
- Przytoczna — Wikipedia — https://pl.wikipedia.org/wiki/Przytoczna