Dom „Pod Kapturem” i mury Golubia — zajazd z 1771 roku i baszty nad Drwęcą
Spacer po dawnym Golubiu najlepiej zacząć od rynku. Pod numerem 19 stoi parterowy, drewniany dom z dachem wysuniętym nad wejście i opartym na trzech słupach. To Dom „Pod Kapturem” z 1771 roku, jedyny budynek tego typu, jaki przetrwał w zabudowie rynku. Kilka kroków dalej zaczynają się ceglane mury obronne z XIV wieku, które od wschodu schodzą nad Drwęcę.
Drewniany dom przy dawnym wjeździe do miasta
Dom powstał w 1771 roku, prawdopodobnie jako karczma i zajazd. Stoi przy dawnym wjeździe do Golubia od strony północno-wschodniej, więc podróżny trafiał do niego zaraz po przekroczeniu granic miasta. Ma konstrukcję zrębową, obitą deskami, i dwuspadowy dach, który od frontu tworzy podcień, czyli właśnie tytułowy „kaptur”.
Wnętrze to jedna duża przestrzeń pod belkowym stropem. Belki podpierają trzy podciągi na słupach z ukośnymi zastrzałami, a dawna kuchnia mieści się u podstawy szerokiego komina. Piwnicę wymurowano z polnych otoczaków na zaprawie wapiennej, a wchodzi się do niej z zewnątrz, spod podcienia. Z tyłu do domu przylega parterowa oficyna.
Mury z siedemnastoma basztami
Mury miejskie Golubia zbudowano w pierwszej połowie XIV wieku. Tworzyły nieregularny pięciobok z 17 prostokątnymi basztami otwartymi od strony miasta i czterema niewielkimi wieżami w narożach. Z trzech stron chroniła je fosa, a od wschodu rzeka. Do miasta prowadziły cztery bramy: Zamkowa, czyli Toruńska, Brodnicka, Dobrzyńska i lokalna Błońska.
Mury mają ceglane lico, a w środku wypełnienie z gruzu i kamieni zalanych zaprawą. Na odcinkach południowych zachowały się romby ułożone z ciemnej zendrówki. Po zdobyciu miasta w sierpniu 1422 roku Władysław Jagiełło kazał zburzyć najważniejsze umocnienia. Najwyższą wieżę podkopano i runęła do Drwęcy.
Co przetrwało i co odtworzono
Z czterech wież narożnych zachowała się tylko jedna. W 1912 roku nakryto ją dachem namiotowym, a w okresie międzywojennym miały w niej siedzibę miejscowe Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” i harcerze. Mury są w rejestrze zabytków od 21 grudnia 1959 roku.
W latach 50. i 60. XX wieku konserwatorzy z Torunia zabezpieczyli zachowane odcinki. W latach 90. zrekonstruowano dwie baszty na odcinku północnym i usunięto przybudówki doklejone do murów, a w 1999 roku urządzono przy nich bulwar nad Drwęcą.
Praktycznie
Dom „Pod Kapturem” stoi przy Rynku 19 w golubskiej części miasta Golub-Dobrzyń (powiat golubsko-dobrzyński, woj. kujawsko-pomorskie). Najlepiej zachowane fragmenty murów obejrzysz przy ul. Zamurnej i na bulwarze nad Drwęcą. Oba obiekty oglądasz z zewnątrz i bez biletu. Nie znaleźliśmy aktualnych informacji o udostępnianiu wnętrza domu. Spacer po rynku, wzdłuż murów i nad rzeką zajmie około godziny i dobrze łączy się ze zwiedzaniem zamku i kościoła św. Katarzyny.
Dlaczego to nie zabytkowa perełka
To spacer po zabytkach oglądanych z zewnątrz, bez udostępnianego wnętrza — dobre tło dla zamku, ale za mało na osobny cel wyjazdu.
Źródła
- Dom „Pod Kapturem” w Golubiu-Dobrzyniu — Wikipedia — https://pl.wikipedia.org/wiki/Dom_%E2%80%9EPod_Kapturem%E2%80%9D_w_Golubiu-Dobrzyniu
- Mury obronne w Golubiu-Dobrzyniu — Wikipedia — https://pl.wikipedia.org/wiki/Mury_obronne_w_Golubiu-Dobrzyniu
- Domek z podcieniami — Urząd Miasta Golub-Dobrzyń (archiwum) — https://web.archive.org/web/20120120205238/http://www.golub-dobrzyn.pl/107,domek-z-pod-cieniami.html
- Mury obronne — Urząd Miasta Golub-Dobrzyń (archiwum) — https://web.archive.org/web/20120120204628/http://www.golub-dobrzyn.pl/110,mury-obronne.html