Kaplica św. Huberta w Okoninach — sanktuarium patrona myśliwych i całej gminy
Kaplica z porożem na szczycie, relikwiami św. Huberta i listopadowym odpustem myśliwych.
Czytaj dalej →
Wieś na przesmyku między jeziorami, w której większość domów to stare chałupy z sosnowych bali.
Krąg leży na wąskim przesmyku między dwoma jeziorami, Okrągłym i Długim, w Tucholskim Parku Krajobrazowym. Gruntowa droga prowadzi przez wieś, w której większość domów to stare chałupy z sosnowych bali — kilka z nich wciąż pod strzechą. Tucholski Park Krajobrazowy nazywa Krąg „swoistym żywym skansenem”.
W czasach Polski szlacheckiej osada należała do starostwa świeckiego, a w 1875 roku weszła do nowo utworzonego powiatu tucholskiego jako część obszaru dworskiego Lipowa. Wieś leży na przesmyku między jeziorami Okrągłym (107 ha) i Długim (64 ha), które należą do największych w gminie Śliwice. Do 1923 roku mieszkańcy należeli do parafii w Śliwicach, później — do nowej parafii w Szlachcie. Źródła z 1765 roku wymieniają tu Jakuba Górnowicza, a w 1865 roku na 32 rodziny mieszkające we wsi aż 16 nosiło to nazwisko.
Według opisu przygotowanego w ramach programu Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich we wsi stoi 15 domów z drewna, a kilka kolejnych z czasem otynkowano lub obmurowano. Około jedna trzecia z nich ma ok. 200 lat. Chałupy mają konstrukcję zrębową — budowano je z pni żywicznej sosny. Jest tu też murowany budynek dawnej szkoły z 1911 roku, dziś ze świetlicą wiejską. Dawne sprzęty domowe i gospodarskie z Kręgu trafiły do muzeów — można je oglądać w Muzeum Etnograficznym w Toruniu i w Kaszubskim Parku Etnograficznym we Wdzydzach Kiszewskich.
Gmina Śliwice podaje, że rozważano przekształcenie osady w skansen, a w 1993 roku telewizja wyemitowała o wsi program „Tam, gdzie zatrzymał się czas”. Krąg pozostał jednak zwykłą, zamieszkaną wsią — liczba chat i strzech zmienia się wraz z remontami, więc dane sprzed lat traktuj orientacyjnie.
W czasie okupacji okolica była terenem działania grup partyzanckich; gmina podaje, że jeden z głównych bunkrów grupy Jana Meggera znajdował się w pobliżu wsi, a przewodnik powiatu tucholskiego wiąże ten bunkier z desantem ppor. Jana Miętkiego. 2 listopada 1939 roku w lesie koło Rudzkiego Mostu zginął nauczyciel z Kręgu, Alojzy Biesek.
Szkoła, w której uczył, powstała w Kręgu pod koniec XIX wieku. Okupacja dotknęła też mieszkańców: 3 listopada 1944 roku za współpracę z ruchem oporu i pomoc partyzantom Niemcy zamordowali Salomeę i Zofię Wielgosz. Przewodnik powiatu tucholskiego zamyka opis wsi zdaniem, że jej zwarta zabudowa jest „klejnotem borowiackiego budownictwa ludowego”.
Dojazd: Krąg, gmina Śliwice, ok. 8 km na północny zachód od Śliwic; przycisk „Nawiguj” prowadzi do centrum wsi. Zwiedzanie: wieś oglądasz z publicznej drogi; chałupy są prywatne i zamieszkane — nie wchodź na podwórka i nie fotografuj mieszkańców bez zgody. Czas: 30–45 minut na spacer przez wieś i nad jeziora. Latem przyjeżdżają tu grupy turystów; poza sezonem jest spokojniej. Stan zabudowy może się zmieniać — sprawdź przed wyjazdem.